Domineeswoning geeft kinderhuis extra ruimte

Er is nu nog heel wat fantasie voor nodig, maar wie moeite doet kan de kinderen al voor zich zien, spelend, luisterend of lerend in de benedenzaal van de oude domineeswoning op plantage Leliëndaal. Vooralsnog zijn het de wespen die het er zich gemakkelijk maken in hun nesten aan het plafond. Een paar kinderschoentjes hangt aan een houten steunpilaar, misschien om de bouwvakkers er aan te herinneren voor wie ze het pand restaureren. Volgend jaar moet het monument in zijn oude glorie hersteld zijn en is het klaar voor gebruik door Kinderhuis Leliëndaal.

,,Ik heb nooit hoop gehad dat het opgeknapt zou worden”, vertelt Christina Diran, de directrice van het kinderhuis, opgelucht. ,,Het werd niet meer gebruikt, er was niets meer van over. De kinderen vonden het op een spookhuis lijken, sommigen zijn er zelfs bang van.”

Diran heeft 68 kinderen onder haar vleugels, kinderen van bijvoorbeeld gescheiden ouders, drugsverslaafde moeders of alcoholistische vaders. ,,Ik zie ze echt als mijn kinderen. Ik ben dokter, leraar, psycholoog en kok tegelijk.” De directrice heeft duidelijk voor ogen hoe ze de verlaten domineeswoning, die naast haar kinderhuis ligt, kan gebruiken. De zaal op de begane grond zal dienen als gezamenlijke ruimte, met een podium. ,,Voor een kerstviering, of wanneer kinderen bijvoorbeeld gitaarles willen hebben zonder dat anderen toekijken.” Op de bovenste
etage worden twee appartementen gemaakt. ,,Door die bijvoorbeeld aan stagiaires te verhuren, kunnen we wat bijverdienen.”

EBGS
Aan de Beneden-Commewijne, ingeklemd tussen de plantages Ellen en Visserszorg, ligt plantage Leliëndaal. Vier hectare daarvan kwam in 1846, door een schenking van de toenmalige eigenaar Alexander MacIntosh, in handen van de Evangelische Broeder Gemeenschap. De broeders verplaatsten een winkel uit de stad naar de plantage die ze inrichtten als woon- en vergadergebouw. Deze domineeswoning was tegelijkertijd kerk en school en werd gebruikt als uitvalsbasis voor de zendelingen die het gebied introkken om het woord van God te verkondigen.

Na de afschaffing van de slavernij kreeg het kerkgenootschap echter maar weinig ingang bij de nieuwe Javaanse contractarbeiders doorde taalbarrière. In 1911 werd de post heropend als centrum voor de Javaanse zending, waarvoor zendeling H.M. Bielke speciaal was opgeleid. Op verzoek van het gouvernement werd ook gestart met een kinderhuis. Nadat de wereldwijde dodelijke griepepidemie van 1918-1919 veel wezen had achtergelaten, was het kindertehuis al snel aan uitbreiding toe.

Het pand staat voor op het erf, daaraan kun je zien dat het niet de plantagewoning is

Op het terrein van de EBGS staan nu een wit kerkje met een puntdak, de H.M. Bielkeschool, de drie stenen gebouwen van het kindertehuis en de vervallen domineeswoning. Dat die laatste ook als kerk is gebruikt, blijkt uit de kleine stellage ernaast, waarin achter smalle shutters een klok huist. ,,Het pand staat voor op het erf, daaraan kun je zien dat het niet de plantagewoning is, die moet

verderop hebben gestaan”, legt restauratiearchitect Philip Dikland uit die zelf een stukje verderop een huis heeft gebouwd en zich daardoor verbonden voelt met de buurt en het kinderhuis.

Fondsen
Dikland was al langer op zoek naar een manier om het monumentale pand te restaureren en had zelfs al tekeningen klaarliggen. Pas toen de EBGS vorig jaar het beheer van het pand overdroeg aan het kinderhuis, werd het gemakkelijker om fondsen vrij te maken. Nu betaalt MNO Vervat een deel van de werkzaamheden, met Staatsolie wordt nog onderhandeld. Ook de leveranciers dragen bij in natura. ,,De financiering is nog niet helemaal rond, maar ik ben alvast maar begonnen”, zegt Dikland. Inmiddels is de bovenverdieping gestut en is er een nieuwe, stenen buitenmuur opgetrokken. Dikland: ,,De originele onderbouw was van hout, maar dat is voor een kinderhuis te duur om te onderhouden: je restaureert zo’n huis niet voor vijf jaar. Bovendien vond ik de constructie te iel. Daarom is een vergunning afgegeven om de onderkant van steen te bouwen. Het voorbalkon kan helemaal afgebroken worden, maar de draagconstructie van de bovenverdieping is nog in redelijke staat.”

Tijdens de regentijd loopt het erf onder water. Daarom heeft Dikland de fundering van het huis zo’n zestig centimeter opgehoogd. Het gevolg is dat ook de hele bovenverdieping omhoog getild moet worden. Dat kan met behulp van eenvoudige autokrikken, met een snelheid van zo’n vijf centimeter per dag. Aan de klossen die tussen de pilaren en het plafond zijn geschoven, zijn de vorderingen af te meten. De trotse ronde trap die eens toegang bood tot de woning, is door het stof der eeuwen onder de grond verdwenen. ,,Het kan zijn dat het pand is verzakt, of misschien is het terrein eromheen hoger geworden”, speculeert Dikland. De trap moet worden vrijgemaakt en ook worden opgehoogd. ,,Het kan zijn dat er dan een trede bij moet. Een leuk project voor de zondagmiddag met de buurt.”

95 jaar
In november bestaat het kinderhuis 95 jaar. Maar het is niet zeker of de werkzaamheden dan klaar zullen zijn. ,,Ik denk niet dat we gaan feesten, want daarvoor is ook geld nodig”, zegt directeur Diran, die voor het grootbrengen van de kinderen afhankelijk is van donaties. ,,Dat geld kan ik beter gebruiken om de lekkage in het meisjeshuis te dichten. Want als je daarmee eenmaal begint, vind je zeker meer.” Dikland blijft optimistisch: ,,Het jubileum van volgend jaar halen we zeker”, lacht hij opgewekt.

Surgoed Magazine, augustus 2013



Reacties zijn gesloten.